GALERIA
LITURGIA
SŁOWA ♪
Autorem tego monumentalnego dzieła jest mistrz Michał z Augsburga i jego warsztat. Powstało w latach 1510/17, a więc u schyłku gotyku i przyniosło ze sobą zapowiedź nowych koncepcji świata i twórczości artystycznej. Gdańskowi, wspaniale kwitnącemu miastu, które ok. 1500 r. liczyło 35 tys. mieszkańców, nie wystarczał już dotychczasowy ołtarz główn…
Gotycki sakramentarz wykonany został w latach 1478/82 i jest dziełem gdańskiego warsztatu. Podstawę jego stanowi sześcioboczna kamienna baza, na której wsparta została cienka kolumienka przepasana ornamentem. Z niej wyrasta architektura całego obiektu, który posiada kształt wysmukłej, czterokondygnacyjnej wieży zwieńczonej daszkiem. Tabernakulum w…
Na trzeciej parze filarów znajduje się na belce tęczowej monumentalna grupa Ukrzyżowania. Krzyż ma 8,31 m wysokości, Chrystus 4,50 m. Autorem rzeźb jest mistrz Paweł z Gdańska a pochodzą one z 1517 r. Są złocone i polichromowane temperą. Fundatorem dzieła był Paweł Ketink, rajca i ławnik gdański. Chrystus rozpięty na krzyżu przybity jest gwoźdźmi …
Po lewej stronie na filarze umieszczone jest epitafium rodziny Czirenbergów z 1616 r. Jest ono dziełem Abrahama van den Blocke. Centralnym elementem epitafium jest obraz malowany na blasze przedstawiający siedzącego mężczyznę, w czarnym stroju z białą kryzą. Lewą rękęozdobioną pierścieniem trzyma na oparciu fotela, prawą na czaszce. Obraz flankują…
Na filarze po prawej stronie znajduje się epitafium poświęcone rodzinie Schachmanów z 1607 r. Twórcą jego jest również Abraham van den Blocke. Wykonane jest ono z czerwonego i czarnego marmuru. Widzimy na nim męskie rzeźbione popiersie, zwrócone w dwóch trzecich ku widzowi, umieszczone w tondzie. Starszy mężczyzna z brodą i wąsami ubrany jest w bo…
Na skrzyżowaniu nawy głównej i transeptu, dostrzegamy olbrzymi świecznik korpusowy o wymiarach 2,70 m x 2,00 m. Jest to żyrandol dwunastoramienny, dwukondygnacyjny. Posiada wieloczłonowy trzon z kulą, zakończony szyszką. W drugiej kondygnacji i między ramionami zdobią go sterczyny w kształcie esowatej wici z chrząstkami. Wykonany jest z lanego brą…
W nawie głównej dostrzegamy drugi cenny żyrandol pochodzący z 1490 r. Jest on dziełem mistrza Andrzeja, o czym świadczą dwa dobrze zachowane napisy. Na górnym graniastosłupie: iimester andreus un rothild hanske« oraz na dolnym graniastosłupie: IWO do CCCCLXXXX mester andreas«, żyrandol posiada wymiary: 1,60 x 2,00 m. Jest on dwunastoramienny, co m…
Na czwartym północno-wschodnim filarze od strony ołtarza głównego zawieszona jest Tablica X Przykazań. Zagrabiona bezpośrednio po wojnie przez władze komunistyczne dopiero w 1992 r. powróciła na swe pierwotne miejsce. Powstała ona ok. 1480 r. Widać w niej wpływy północnoniemieckie. Twórca jej korzystał jednak również z wzorów gdańskich. Część głó…
Na tym samym filarze od strony nawy głównej zawieszone jest epitafium Oehmów. Powstało ono w Gdańsku w 1559 r. Wykonane jest temperą na drewnie. Ujęty w czarną ramę obraz, przedstawia ukrzyżowanego Chrystusa. U dołu znajduje się czarny zwinięty kartusz z napisem. W prawym górnym rogu obrazu z rozświetlonego obłoku wyłania się postać Boga Ojca ze w…
Ambona mariacka wykonana w 1762 r. wg projektu Jana Henryka MeiBnera zaginęła niestety w czasie II wojny światowej. Obecna pochodzi z gdańskiego kościoła św. Jana. Powstała ona w latach 1616/17. Wykonana jest z drewna dębowego, polichromowana, przyozdobiona olejnymi obrazami i licznymi rzeźbami. Wysokiej klasy malarstwo przypisywane jest Izaakowi …
Tuż przy wejściu do nawy głównej znajduje się baptysterium. Jest ono niestety znacznie zniszczone wskutek działań wojennych. Składa się obecnie z elementów pochodzących z dwóch kościołów. Baza, rzeźby figuralne z brązu i bramka pochodzą z chrzcielnicy mariackiej, natomiast zbiornik na wodę chrzcielną, czyli czasza, z kościoła św. Jana. Pierwotna …
Na ścianie wschodniej umieszczono 6 obrazów. które były związane z organami w kościele św. Jana. Przedstawiają one stworzenie świata. Ponad chórem muzycznym znajdują się obrazy ilustrujące Stworzenie ciał niebieskich oraz Stworzenie człowieka. Pod chórem zaś widzimy Stworzenie światła, Oddzielenie wód, Stworzenie roślinności oraz Stworzenie zwierz…
Łuk ściany wschodniej pod organami zamknięty jest witrażem, który odnaleziony został w 1988 r. w Toruniu. Jest on sygnowany: »Binsfeld u. Jansen. Glasmalerei Trier a/M 1899«. Wykonany został dla upamiętnienia 190o-Iecia chrześcijaństwa a przedstawia Ukrzyżowanie Chrystusa ujęte w konwencji XIX-to wiecznego romantyzmu. Postacie ujęte są naturalisty…
Sąd Ostateczny uważany jest powszechnie za naj doskonalsze osiągnięcie artystyczne Hansa Memlinga, ukończone w latach 1472/73. Na jego namalowanie potrzebował artysta cztery do sześciu łat. Początek niezwykłej historii dzieła zapisał Angeło di Jacopo Tani, kierownik brugijskiej filii banku Medyceuszów. O fakcie fundacji świadczą portrety fundator…
Pieta gdańska (145 cm wys.) powstała ok. 1410 r. i jest dłuta Mistrza Pięknej Madonny Gdańskiej. Wykonana jest z miękkiego kamienia wapiennego. Bolejąca Maria siedzi na tronie. Prawą ręką podtrzymuje martwe ciało Chrystusa, złożone na jej kolanach. Lewą obejmuje skrzyżowane dłonie Syna. Jej postać jest charakterystycznie przegięta w prawo. Na niez…
Nad wejściem do Kaplicy św. Rajnolda znajduje się epitafium rodziny Gueldensternów. Powstało ono w 1651 r. Jest dziełem Michała Doebala Starszego. Centrum epitafium stanowi owalna tablica inskrypcyjna. Nad nią widoczny jest obłok, który otacza półkolem dużą, złotą, siedmioramienną gwiazdę. Tablica okolona jest szerokim wieńcem. U góry zasiadają na…
W południowej ścianie kruchty wmurowany jest pęknięty dzwon. Jak wynika z bardzo zniszczonej inskrypcji pochodzi on z twierdzy Iwangorod, leżącej naprzeciwko Narwy (Estonia). Odlany został dla upamiętnienia zwycięstwa szwedzkiego króla Karola Xli nad carem Piotrem Wielkim, odniesionego 20 listopada 1700 r. Dedykowany został apostołowi św. Jakubow…
W Kaplicy Wszystkich Świętych do 1912 r. znajdowała się biblioteka mariacka, skąd następnie, księgozbiór przeniesiono do biblioteki miejskiej w Gdańsku. Od 1980 r. mieści się tutaj Kaplica Ludzi Morza a ufundował ją Andrzej Bohomolec, który przed wojną jako pierwszy Polak przepłynął jachtem »Dal« Atlantyk. W czasie tego rejsu wraz z załogą znalazł…
W Kaplicy św. Marii Magdaleny znajduje się epitafium Michała Loysa, które powstało w 1561 r. i jest pochodzenia niderlandzkiego. Posiada ono formę tryptyku, zwieńczonego trójkątnym tympanonem z herbem i literami »MLF«. Centralną częścią epitafium jest alabastrowy, trójkondygnacyjny, niderlandzki ołtarzyk. Oprawiony on jest w drewnianąramę z malowa…
W kaplicy św. Trójcy znajduje się szafiasty ołtarz św. Marcina (1430). Posiada on dwie pary skrzydeł oraz predellę. Jego fundatorem i właścicielem był cech krawców. Retabulum wypełnione jest rzeźbami wykonanymi w drewnie lipowym, złoconymi i polichromowanymi. Przedstawiają one Chrystusa oraz kolegium apostolskie. Chrystus przedstawiony jest w całe…
Na północnej ścianie kaplicy Trójcy św. znajduje się pięć alabastrowych reliefów, połączonych drewnianą ramą. Są one fragmentem nie istniejącego już ołtarza św. Jana i powstały ok. 1420/30 w Anglii. Pierwsza scena od lewej to Ścięcie św. Jana, dalej Wręczenie głowy św. Jana córce Herodiady. Scena środkowa przedstawia Chrystusa w świqtyni. Dwie dal…
Przed Kaplicą św. Trójcy ułożono płytę nagrobną cechu szewców, pod którą grzebana była starszyzna cechowa. W 1656 r. była ona odnowiona. Widnieje na niej model buta, świadczący o modzie ówczesnej epoki oraz napis: "dla uhonorowania cechu szewców i ich następców".
W Kaplicy św. Anny znajduje się Piękna Madonna Gdańska. Wspaniała ta rzeżba o wysokości 2 metrów powstała w Gdańsku ok. 1420 r. Jej autorem jest nieznany z nazwiska Mistrz. Rzeźba wykonana jest z miękkiego kamienia wapiennego. W okresie baroku została przemalowana. Postać Madonny jest wysmukła. Ubrana jest w czerwono-złotą suknię z brokatu, z nied…
W 1639 r. przed kaplicą św. Anny został pochowany, zmarły 20 sierpnia, Martin Opitz, wybitny niemiecki poeta (* 1597 w Glogowie na Śląsku). Był on teoretykiem literatury, historiografem Władysława IV Wazy, rzecznikiem jednolitego języka narodowego wszystkich Niemców, autorem pierwszej niemieckiej idylii pasterskiej i libretta do pierwszej niemieck…
Wisi na przyporze między kaplicami św. Anny i Zbawiciela. Wywodzi się z warsztatu Antoniego MoHera i pochodzi z 1612 r. Środkową część epitafium stanowi obraz przedstawiający Sąd Ostateczny. W górnej części na tęczy zasiada Chrystus, wokół niego Najśw. Maria Panna, apostołowie i zbawieni. Poniżej św. Michał Archanioł w rycerskiej zbroi. Dookoła ni…
Na zachodniej ścianie Kaplicy Zbawiciela znajduje się epitafium Jerzego Hojera z 1585 r. Jest to obraz przedstawiający Chrzest Chrystusa w Jordanie, w drewnianej rzeżbionej ramie.
Dostrzegamy na północnej ścianie kaplicy; pochodzi ono z kręgu Antoniego MoHera. (1612). Obraz przedstawia Zmartwychwstanie oraz postacie fundatorów. Malowidło to, o formach manieryzmu niderlandzkiego, jest wspaniałym studium anatomicznym i ważnym dokumentem ówczesnych upodobań artystycznych. Na środku kompozycji stoi prorok Ezechiel w rozwianych …
Ołtarz św. Barbary powstał w latach 1480/1500 w Gdańsku. Fundowało go bractwo czeladników cechu szewców. Jest to pentaptyk w wersji otwartej rzeżbiony, z malowanymi temperą skrzydłami nieruchomymi i malowanymi również rewersami skrzydeł ruchomych. Pośrodku ołtarza widzimy rzeżbioną figurę św. Barbary, korono, waną przez dwa anioły. Św. Barbara jes…
Na przyporze między kaplicami widzimy epitafium Jana Schrödera. Wykonane jest z czarnego marmuru i białego alabastru a powstało w latach 1665/75. Jego autorem jest Hans Caspar Gockheller. Ponad owalem tablicy inskrypcyjnej znajduje się główka putta, a nad nią męskie popiersie. Mężczyzna ubrany jest w strój duchowny. Epitafium flankują kolumny o ko…
Na zachodniej ścianie Kaplicy Najśw. Marii Panny wisi epitafium rodzin Nittenberg-Hirsch. Powstało ono w warsztacie gdańskim w 1657 r. Jest to owalna tablica inskrypcyjna otoczona laurowym wieńcem. Widzimy na niej 10 herbów. Pod ośmioma umieszczone są szarfy z nazwiskami właścicieli, wszystkie tarcze herbowe połączone są ozdobnym sznurem. Górną cz…
Predella w kaplicy Najśw. Marii Panny była częścią ołtarza św. Katarzyny, który uległ on zniszczeniu w połowie XIX wieku. Ta piękna gotycka predella powstała w latach 1480/90. Wykonał ją malarz gdański. Na licu predelli, podzielonym malowaną ramą na trzy części, malowane są temperą trzy sceny z życia Najśw. Marii Panny: Zwiastowanie, Nawiedzenie i…
Nad predellą dostrzegamy drewnianą, gotycką rzeżbę św. Anny Samotrzeć. Pochodzi ona prawdopodobnie z warsztatu pomorskiego i powstała przy końcu XV wieku. Św. Anna na prawym ramieniu trzyma Dzieciątko Jezus, na lewym zaś, Najśw. Marię Pannę.
Malowidła ścienne są tłem dla grupy trzech drewnianych pełnoplastycznych rzeźb tworzących grupę św. Jerzego. Grupa ta jest dziełem warsztatu gdańskiego i powstała ok. 1400 r. Tworzą ją: św. Jerzy na koniu, księżniczka Małgorzata oraz smok.
U góry na narożnej ścianie Kaplicy św. Jerzego znajduje się epitafium braci Klemensa i Gabńela Colmerów. Jest ono dziełem Hansa Caspra Gockhellera z 1668 r. Tablicę inskrypcyjną flankują dwie kolumny o korynckich kapitelach i spiralnych trzonach. Całość ujmują ucha utworzone z panoplii i atrybutów uczonego: sowy, ksiąg, przyrządów pisarskich. Nad …
W Kaplicy św. Jerzego znajduje się ołtarz św. Doroty. Składa się on z pięciu kwater alabastrowych złączonych wspólną ramą oraz czterech skrzydeł malowanych. Powstał ok. 1435 r. a kwatery alabastrowe wywodzą się z warsztatu angielskiego. Skrzydła malowane powstały w Gdańsku. Precyzyjnie i elegancko wykonane kwatery alabastrowe przedstawiają, w środ…
Na prośbę byłych mieszkańców Wilna w 1961 r. na północnej ścianie Kaplicy św. Doroty ustawiono ołtarz Matki Boskiej Ostrobramskiej, w oprawie metaloplastycznej z wezwaniami litanii loretańskiej. Projektował go prof. Jan Borowski. Kaplica ta związana jest ze współczesną historią. 3 maja 1980 r. w Święto Matki Boskiej Królowej Polski odprawiona zost…
Przy niskim murze oddzielającym Kaplicę św. Doroty od nawy transeptu wzniesiono nagrobek Bahrów. Wykonał go, na zamówienie burmistrza H. Speymanna, wybitny artysta Abraham van den Blocke. W świątyni został ustawiony w styczniu 1620 r. Wykonany jest z różnobarwnych marmurów, wapieni i alabastrów. Utrzymany jest w tonacji brązowej ze złoceniami na d…
W Kaplicy św. Krzyża znajduje się ołtarz św. Adriana. Jest to oharz importowany, antwerpski, z rzeżbionym retabulum i podwójnymi skrzydłami malowanymi. Pochodzi z ok. ]520 r. Retabulum rzeźbione w drewnie lipowym, polichromowane i złocone, podzielone jest na trzy części za pomocą quasi-architektonicznych pilastrów. Części zaś boczne wieńczone są ł…
Na zachodniej ścianie zakrystii znajduje się szafa rekonstruowanego obecnie zegara astronomicznego Hansa Diiringera. 1 maja 1464 r. wieczorem podpisany został kontrakt z Mistrzem Hansem Diiringerem na wykonanie w kościele Mariackim zegara astronomicznego. Dzieło kosztowało 300 marek i 6 guldenów węgierskich. Do lego doszły później pewne świadczeni…
Na narożu ściany zakrystii umieszczone jest epitafium Marcina Rami. Jest ono dziełem warsztatu gdańskiego i pochodzi z 1631 r. Jest to tablica inskrypcyjna otoczona szeroką ramą, ujętą chrząstkowomałżowinowymi uchami. U góry w owalu widzimy oko Opatrzności i tetragram ponad kulą ziemską. W dolnym owalu znajdował się mały portret zmarłego, który za…
Nad wejściem do zakrystii z lewej strony widnieje częściowo zachowany napis fundacyjny "W Roku Pańskim 1343 w środę po niedzieli Laetare położono kamień węgielny pod mury miejskie, a w następny piątek, pierwszy kamień pod mur kościoła Błogosławionej Dziewicy Maryi"
Na skrzyżowaniu nawy głównej i transeptu na filarze dostrzegamy wielce oryginalny obiekt zwany Tablicą Jałmużniczą. Tablice takie związane były z umieszczanymi pod nimi skarbonami, do których składano datki dla ubogich. Jest ona pędzla słynnego gdańskiego malarza Antoniego MoHera (1607). Dzieło to tworzą trzy części, ujęte dekoracyjną ramą: kamien…
Na ścianie zakrystii znajduje się epitafium rodziny von Kempen. Powstało ono na przełomie XVI/XVII wieku a wykonano z piaskowca.
Ponad epitafium nad wejściem do zakrystii zawieszony jest duży trójdzielny obraz z XVII wieku. Jego autorem jest nieznany malarz. Przedstawia on od lewej następujące sceny: Maria Magdalena u stóp Chrystusa, Chrystus z uczniami w Emaus i Wniebowstąpienie.
Na północno-wschodnim filarze naprzeciw zakrystii umieszczone jest epitafium Jana Botsacca. Powstało ono w 1674 r. Jego twórcą jest Hans Caspar Gockheller, syn wittemberskiego rzeźbiarza, który osiadł w Gdańsku i prowadził tu duży warsztat.
Tuż obok znajduje się małe epitafium Zofii Kłefeld. Pochodzi ono z warsztatu gdańskiego. Powstało w 1624 r. Składa się ono z trzech kondygnacji a podstawę stanowi owal tablicy inskrypcyjnej. Pierwsza kondygnacja to arkadowa wnęka z dwoma herbami, czaszką i klepsydrą na przykrytych marach. Prostokątną płaszczyznę środkowej kondygnacji dzieli krucyf…
Na pierwszym północno-wschodnim filarze zawieszone jest epitafium Anny Loyze . Powstało ono w 1563/64 r. Autorem jego kamiennej ramy jest tzw. Mistrz Karyatiden. Centralną jego częścią jest owalny obraz przedstawiający Przemienienie Pańskie. Na dole znajduje się kartusz z dwiema tarczami herbowymi. Obraz otoczony jest bogato rzeźbioną i złoconą ra…
Na uwagę zasługuje również Brama Mariacka , jedyna która ocalała z pożaru kościoła. Jej gotyckie wierzeje pochodzą z 1511 r. Od strony zewnętrznej li góry po bokach bramy w małych niszach znajdują się figury: po lewej stronie św. Krzysztofa, po prawej św. Tomasza.
W październiku 1980 r. zamontowano współczesny witraż we wschodnim oknie, o olbrzymiej powierzchni 130,65 m2. Projektował go Wiktor Ostrzołek z Katowic. Główny maswerk przedstawia Zesłanie Ducha św. Niźej w ogromnej aureoli Chrystus Ukrzyźowany, pod którym umieszczona jest centralna postać Najśw. Marii Panny Wniebowziętej. Z boków widać płomienie,…
Za ołtarzem w kaplicy św. Gertrudy stoi obecnie ława starszyzny kościelnej pochodząca z kościoła św. Jana a powstała w 1672 r. Wykonana jest z dębiny, zdobiona snycerką i malowana. Obrazy pochodzą z warsztatu Andrzeja Stecha. Obudowa ławy, między pilastrami na owalnych polach, przedstawia obrazy siedmiu wielkich niewiast Izraela. Są to od lewej: A…
W kaplicy ustawiony jest ołtarz patronki św. Jadwigi. Wywodzi się on z warsztatu gdańskiego. Powstał w latach 1435/40. Jest rzeźbiony, malowany i złocony. W nastawie ołtarzowej na złoconym tle stoją trzy drewniane rzeźby. Od lewej widzimy św. Jadwigę. Przez lewe ramię przewieszone ma buty, w prawej ręce trzyma model kościoła. Następna rzeżba przed…
Malarstwo ścienne w kaplicy św. Jadwigi .W 1988 r., w czasie zakładania instalacji alarmowej, znaleziono w kaplicy św. Jadwigi zupełnie nieznane malarstwo ścienne przykryte kilkoma warstwami pobiały wapiennej jeszcze w czasie reformacji. Odkryto dwa duże obrazy, które poddano konserwacji. Malowidło na ścianie północnej ma charakter epitafijny, upa…
Przed kaplicą św. Jadwigi położona jest płyta nagrobna dwóch gdańskich burmistrzów Konrada Letzkau i Arnolda Hechta, zamordowanych na rozkaz krzyżackiego komtura gdańskiego Henryka von Plauen. Gotycka ta płyta posiada napis w języku łacińskim następującej treści: "Tu spoczywają czcigodni mężowie Konrad Letzkau i Arnold Heket, Prokonsulowie Miasta …
Ołtarz św. Jakuba Większego powstał ok. 1430/35 w warsztacie gdańskim, zbliżonym do kręgu Mistrza Pięknej Madonny. Tworzy go szafa ołtarzowa z baldachimem zdobionym od frontu ażurową dekoracją maswerkową. We wnętrzu szafy znajdują się trzy drewniane rzeźby. Św. Jakub Większy przedstawiony jest w stroju pielgrzyma. W prawej ręce trzyma wysoką laskę…
Od 1980 r. w Kaplicy św. Jakuba prowadzone były prace odkrywkowe i konserwatorskie nad malarstwem ściennym. Przeprowadzał je zespół konserwatorów Uniwersytetu Toruńskiego pod kierownictwem prof. dr Marii Roznerskiej. Pod pięcioma warstwami' wapiennej pobiały znaleziono monumentalne sceny, pochodzące z pierwszych dziesięcioleci XV wieku. Na szkarpi…
Kaplicę zamyka żelazna, kuta krata z ok. 1620 r., wykonana w warsztacie gdańskim. Część dolną tworzą tralki. Część środkowa wykonana jest w formie kratowej plecionki, połączonej ze spiralami i groteskowymi postaciami. Zwieńczenie tworzy spiralna plecionka. Konstrukcyjne pręty pionowe zdobione są wrzecionowymi kwiatonami. Bramka do kaplicy zaginęła…
Na przyporze obok kaplicy dostrzegamy, naj starsze w świątyni, drewniane i malowane epitafium żony i córek burmistrza Gerdta van der Beke. Datowane jest ono na rok 1425. Epitafium stanowi obraz. Na błękitnym tle, na sierpie księżyca z ludzką twarzą, stoi w złocistej mandorli Matka Boska. Na prawym ramieniu trzyma Dzieciątko, które pra. wą ręką łap…
Grupę tworzy krucyfiks oraz dwie rzeźby: Najśw. Marii Panny i św. Jana. Przypisywane są one Mistrzowi Pięknej Madonny Gdańskiej. Powstały ok. 1425/30 r. Rzeźba Najśw. Marii Panny wykonana jest w drewnie lipowym, polichromowana i złocona. Lewą ręką podtrzymuje fałdy jasnego płaszcza, prawą trzyma na piersi. Fałdy chusty i płaszcza tworzą bogate ukł…
Pod grupą Ukrzyżowania ustawiona jest predella z przedstawieniem Chrystusa i dwunastu apostołów. Jest ona dziełem warsztatu gdańskiego. Wykonana została ok. 1500 r. Dolna zniszczona część zastąpiona została neutralnym tłem. Chrystus ustawiony twarzą do widza lewą ręką podtrzymuje kulę ziemską z krzyżem i obręczą. prawą wznosi w geście błogosławień…
Na południowej ścianie znajduje się pełnoplastyczna, wykonana w drewnie lipowym, rzeźba św. Bartłomieja. Pochodzi z pierwszej połowy XV wieku. Św. Bartłomiej łysy, ubrany jest w pozłacany płaszcz i zieloną szatę spodnią, zdobioną ornamentem w kształcie srebrnych rozet i złotych koniczynek. W lewej ręce trzyma skórzany worek z księgą, w prawej zwój…
Przed kaplicą pod starą płytą z 1632 Hansa oraz Salomona Heine pochowany został Karl Friedrich Freiherr von Conradi, założyciel słynnej szkoły Conradinum. Zmarły w Gdańsku 12 lipca 1798 r. Na płytę kamienną nałożona została druga metalowa. Na niej u góry widnieje herb Conradich: trzy kany, niżej zaś dedykacja.
W Kaplicy św. Baltazara, zwanej kaplicą Ferberów, znajduje się obecnie kopia obrazu Matki Boskiej Częstochowskiej. Namalowana została przez wileńskiego konserwatora Witolda Minkiewicza.
Na wschodniej ścianie kaplicy znajduje się pompatyczne epitafium poświęcone Konstantynowi Ferberowi. Pochodzi ono z 1646 r. Wykonane jest z marmuru i alabastru. Owalna tablica inskrypcyjna otoczona jest wieńcem z liści dębowych i bogato rzeźbioną ramą. Jej elementy to: zbroje, broń, panoplia, girlandy owoców, szpadel, kilof, księga i sowa. Widzimy…
Pod epitafium umieszczone są dwa skrzydła malowane tzw. dużego ołtarza Ferberów, którego rzeźbione retabulum zaginęło w czasie ostatniej wojny. Skrzydła te zostały odzyskane z Muzeum Narodowego w Warszawie dopiero w 1992 r. Trzecie z nich, przedstawiające św. Konstantyna odzyskano z Kunsthalle w Hamburgu. Skrzydła są dziełem mistrza gdańskiego i p…
Na ścianie południowej Kaplicy św. Baltazara dostrzegamy pentaptyk ufundowany przez Jana Ferbera. Twórcą jego był malarz gdański. Powstał on ok. 1485 r. Malowany jest temperą na dębowej desce. Tablica środkowa przedstawia Chrystusa - Męźa Boleści. Stoi on we wnętrzu gotyckiego prezbiterium i ukazuje przebity bok oraz zranioną dłoń, potwierdzając s…
Ponad pentaptykiem zawieszony jest obraz Ecce Homo - Ukazanie Chrystusa. Powstał on ok. 1500r., dłuta nieznanego malarza gdańskiego. Na tarasie przed pretorium Poncjusz Piłat wskazuje na Chrystusa. Na murze pretorium widnieje napis: Ecce Homo. Na dziedzińcu zgromadzeni są żołnierze. Przez okna wyglądają urzędnicy. Na pierwszym planie z lewej stron…
Obok na murze przyporowym znajduje się, jedno z największych i najpiękniejszych w kościele, epitafium Edwarda Blemke. Pochodzi ono z 1591 r. i wykonane zostało z piaskowca. Umieszczone w lewym rogu na odwrociu epitafium inicjały: WWB dowodzą, że twórcą jego byi '.'.'iJ. lem van den Blocke. Relief środkowy przedstawia zmartwychwstanie ciał w dolini…
Na wschodniej ścianie kaplicy św. Antoniego zawieszone jest epitafium Conertów. Fundowane jeszcze za ich życia, pochodzi z lat 1554/56. W dziele tym uwidaczniają się wpływy artystyczne Norymbergii oraz Niderlandów. Epitafium posiada formę tryptyku. Jego tematem jest Zmartwychwstanie Chrystusa. Wokół widzimy żołnierzy rzymskich. Dwaj z nich śpią, p…
Pochodzą one z kościoła św. Jana i powstały w warsztacie gdańskim w końcu XV wieku. Boczne ich ścianki wieńczone są rzeżbami: Feniksa i św. Jana Chrzciciela oraz Pelikana i tarczy herbowej, trzymanej przez dwa anioły, na której widnieje misa z głową św. Jana Chrzciciela.
Na ścianie południowej Kaplicy św. Antoniego zawieszony jest obraz Dopuśćcie dziateczkom przyjśc; do mnie. Pochodzi on z kaplicy chrzcielnej kościoła św. Jana. Powstał w 1682 r. i wywodzi się z warsztatu gdańskiego.
Wśród gdańskich epitafiów z XVII wieku, szczególną okazałością wyróżnia się epitafium małej Adelgundy Zappio, córki Zachariasza i Katarzyny, pochodzące z kościoła św. Jana. Powstało ono w 1664 z fundacji Zachariasza Zappio. Epitafium komponuje się w postaci wielokondygnacyjnej, trójosiowej struktury architektoniczno-rzeźbiarskiej. W kondygnacji gł…
Tuż przy Bramie Wysokiej znajduje się epitafium rodziny Choene Jaski. Jest to dzieło Abrahama van den Blocke. Powstało w 1628 r. W centralnej części znajdował się niestety zaginiony w czasie wojny portret zmarłego. Ramę flankują dwie kolumny z korynckimi kapitelami oraz dwa małe ucha. Poniżej między konsolami znajduje się tablica inskrypcyjna. Pon…
Na przyporze nad grobem proboszcza Bazyliki Mariackiej ks. prałata Józefa Zator-Przytockiego, długoletniego więżnia reżimu kumunistycznego, kapłana wielce zasłużonego dla odbudowy świątyni, umieszczone jest epitafium pastora Jana Cramera. Pochodzi ono z kościoła św. Jana. Jest dziełem warsztatu gdańskiego. Powstało w 1659 r.
Zawieszone jest ono na południowo-wschodnim filarze na skrzyżowaniu nawy z transeptem. Epitafium powstało ok. 1590 r. Występuje w nim wiele cech manierystów niderlandzkich. Łączone jest z kręgiem Antoniego Mollera. Część centralną epitafium wypełnia obraz Opłakiwanie Abla. Flankują go dwie kariatydy: Wiara i Nadzieja. Całość ujmują dwa ucha o okuc…
Naprzeciwko na filarze wisi epitafium Bartłomieja Wagnera. Pochodzi ono z 1571 r., prawdopodobnie z tego samego warsztatu co epitafium Conertów. Centralną częścią jest malowany na desce obraz przedstawiający Zmartwychwstanie Chrystusa. Obraz flankują dwie kariatydy: smukłe i modnie ubrane kobiety. Stoją one na postumentach z lwimi maskami. Na ich …
Pochodzi ono z kościoła sw. Jana . Poświęcone jest diakonowi Wawrzyńcowi Fabricius i jego rodzinie. Wywodzi się z warsztatu gdańskiego. Powstało w 1579 r. Epitafium stanowi obraz malowany na desce przedstawiający Chrystusa w ogrodzie Getsemani. Na pierwszym planie u dołu obrazu najbardziej eksponowana jest rodzina Fabriciusa, sam Wawrzyniec, jego …
Na filarze na skrzyżowaniu nawy i transeptu wisi małe epitafium Henryka Giese. Wykonane jest z piaskowca. Pochodzi z 1599 r. Stanowi je owalna tablica inskrypcyjna z ołowianiej blachy, ujęta w ramę o kształcie wolutowego kartusza. Boki epitafium zdobi ornament cekinowy ze wstęgami, dolną część girlanda owoców i anielska uskrzydlona główka.
Ponad małym epitafium Giese umieszczone jest epitafium Marcina Wobisera. Jest ono dziełem miejscowego warsztatu i pochodzi z 1559 r. W czasie wojny zaginęła tablica inskrypcyjna oraz część obramienia. Zachował się natomiast prostokątny obraz malowany temperą na desce przedstawiający Przemienienie Pańskie na Górze Tabor. W dolnym rogu widzimy klęcz…
Po przeciwnej stronie filara wisi epitafium dwóch Gabrieli Schumannów. Pochodzi ono z 1654 r. Zasadniczą jego częścią jest czarna marmurowa tablica o kształcie leżącego wypukłego owalu, z pozłacaną łacińską inskrypcją. Okala ją okazały wieniec laurowy z zasiadającymi postaciami cnót ukazujących przymioty obu Schumannów. Są to: Sprawiedliwość, Miło…
Po przeciwnej stronie na narożnej ścianie znajduje się epitafium Walentego Wintera i jego dwóch kolejnych żon. Pochodzi ono z 1671 r. Centralną jego część obejmuje podwójna prostokątna rama, wewnątrz której u góry znajduje się tondo z popiersiem Wintera. Otacza je wieniec. Po jego bokach zwisają girlandy owoców. Pod tondem rzymski wojownik odsłani…
.Kaplica Naj św. Marii Panny Bractwa Kapłańskiego, zwana obecnie Kaplicą Kapłańską, ufundowana została w 1965 r. Upamiętnia ona 2779 polskich księży zamordowanych w czasie II wojny światowej, w połowie przez nazistów, w połowie przez NKWD. Rzeżbę Chrystusa frasobliwego w czerwonym granicie wykonała prof. Janina StefanowiczSchmidt z Sopotu. Na kute…
W 1978 r. w oknie kaplicy zamontowano witraż wykonany wg projektu Wiktora Ostrzołka. Przedstawia on świętych duchownych. Są to od góry: św. Wojciech, Pięciu Braci Męczenników, św. Stanisław Szczepanowski, św. Jan Sarkander, św. Andrzej Bobola i św. Maksymilian Kolbe. Wszystkie postacie świętych opatrzone są podpisami.
W przejściu Bramy Radnych znajduje się rzeźba św. Anny Samotrzeć. Prawdopodobnie pochodzi ona z dawnego ołtarza św. Anny, który był fundowany w 1477 r. Jest to rzeźba pełnoplastyczna wykonana w miękkim wapieniu. Przedstawia ona św. Annę w typie hieratycznym. Święta w prawej dłoni trzymała książkę. Lewą ręką podtrzymuje znacznie mniejszą od siebie …
Po przeciwnej stronie przejścia Bramy Radnych zawieszone jest duże epitafium Jana i Doroty Brandes. Pochodzi ono z 1586 r. Jest pierwszym dziełem przybyłego dwa lata wcześniej z Królewca do Gdańska Wilhelma van den Blocke, urodzonego w Mechelen. Centralną częścią epitafium jest duża tablica inskrypcyjna. Nad nią znajduje się belkowanie podtrzymywa…
W kaplicy św. Elżbiety dostrzegamy obraz (XVlII ) przedstawiający Zmartwychwstanie Chrystusa. Malowany na płótnie, jest dziełem anonimowego malarza.
Na ścianach kaplicy św. Elżbiety znajduje się sześć, a na ścianach następnej kaplicy św. Katarzyny, cztery tzw. zacheuszki. Świadczą one o konsekracji świątyni. Czas ich powstania określić można na początek XVI wieku. Mają one formę krzyża wpisanego w koło. Technika wykonania to rysunek odciśnięty na mokrej zaprawie. Polichromia zaś jest wykonana …
W kaplicy św. Elżbiety przechowywane są dwie rzeż by wybitnego gdańskiego rzeżbiarza Jana Henryka Meisnera. Pochodzą one z zaginionych w czasie wojny małych organów kościoła św. Jana. Powstały w latach 1760/61. Są to: św. Jan Chrzciciel oraz anioł grający na flecie.
Kaplicę św. Elżbiety zamyka drewniana krata zestawiona z rzeżb przedstawiających Chrystusa w otoczeniu apostołów i ewangelistów. Pochodzą one z empory z kościoła św. Jana. Powstały w 1622 r. a wykonał je snycerz Assmus Scholl.
Przy ścianie wschodniej kaplicy św. Katarzyny ustawiona jest predella oharza św. Kosmy i Damiana. Ołtarz ten do tej pory przetrzymywany jest w Muzeum Narodowym w Warszawie. Predella powstała w warsztacie gdańskim i pochodzi z drugiej połowy XV w. Przedstawia ona scenę koronacji Najśw. Marii Panny przez Boga Ojca i Chrystusa, zasiadających na trono…
Na zachodniej ścianie Kaplicy św. Katarzyny zawieszone jest epitafium Jerzego Posse. Autorstwo jego przypisywane jest Abrahamowi van den Blocke. Powstało ok. 1626 r. Wykonane jest z czerwonego i czarnego marmuru. Epitafium stanowi tablica inskrypcyjna, flankowana dwiema kolumnami z jońskimi kapitelami. Podtrzymują one belkowanie. Dalej widzimy dwa…
Kaplicę św. Katarzyny, podobnie jak poprzednią, zamyka drewniana krata utworzona z rzeżb pochodzących z empory z kościoła św. Jana. Przedstawiają one św. Jana Chrzciciela, patriarchów i proroków Starego Testamentu oraz Adama i Ewę. Powstały w 1622 r. a ich twórcą był snycerz Assmus Scholl.
Naprzeciw kaplicy św. Jerzego na mensie ołtarza ustawiona jest predelia stanowiąca część ołtarza św. Mikołaja przetrzymywanego do dziś w Muzeum Narodowym w Gdańsku. Powstała ona w warsztacie gdańskim ok. 1435/40 r. Centralne miejsce w przedstawieniu malarskim zajmują: Naj św. Maria Panna, św. Mikołaj, po bokach zaś drugi biskup oraz święte niewias…
Na ścianach kaplicy św. Jerzego umieszczone są gotyckie boazerie. Pochodzą one z Kaplicy Mariackiej Bractwa Kapłańskiego. Są to zaplecki ław z 1510 r. Dzielą się na cztery kwatery ujęte w ramy. Powierzchnia ich jest żłobkowana. Wyżej biegnie ażurowy ornament w kształcie winnej latorośli, w nim zaś rzeźbione figurki ludzi i zwierząt. Od czasu renow…
W kaplicy św. Jerzego umieszczone są dwie rzeźby z belki tęczowej kościoła św. Jana. Pochodzą one z 1482 r. i są dziełem warsztatu gdańskiego, o czym świadczył napis na nie istniejącej juź belce tęczy. Rzeźby te w XIX w. zostały fatalnie przemalowane. Matka Boska Bolesna, z głową lekko pochyloną i splecionymi dłońmi, spogląda niewidzącym jakby wzr…
Rzeźby z belki tęczowej ustawione są na predelli z 1435/40 r. Wywodzi się ona z warsztatu gdańskiego. Malowana jest temperą. Odznacza się niezbyt wielkim wyborem barw. Na czerwonym tle pokrytym srebrnymi gwiazdkami znajdują się trzy malowane sceny. Pośrodku Ostatnia Wieczerza, po lewej Tronująca Najśw. Maria Panna z Dzieciątkiem, po prawej św. Hie…
Na predelli stoi także potężna rzeżba Zbawiciela Świata - Salvator Mundi. Wykonana ona została w latach 1520/30. Jej twórcą jest Mistrz Paweł z Gdańska. Wyrzeżbiona jest z trzech kloców drewna lipowego. Chrystus Zbawiciel Świata ukazany jest w lekkim kontrapoście. Bosymi stopami stoi na niewysokim postumencie. Ubrany jest w pozłacaną szatę z błęk…
Używamy plików cookies
Ta witryna korzysta z plików cookies w celu realizacji usług
i zgodnie z
Polityką Prywatności i plików Cookies
.
