GALERIA LITURGIA
SŁOWA ♪

Tablica Jałmużnicza

Na skrzyżowaniu nawy głównej i transeptu na filarze dostrzegamy wielce oryginalny obiekt zwany Tablicą Jałmużniczą. Tablice takie związane były z umieszczanymi pod nimi skarbonami, do których składano datki dla ubogich. Jest ona pędzla słynnego gdańskiego malarza Antoniego MoHera (1607). Dzieło to tworzą trzy części, ujęte dekoracyjną ramą: kamienny cokół z inskrypcjami, część centralna z wyobrażeniem siedmiu uczynków miłosierdzia co do ciała oraz zwieńczenie przedstawiające Sąd Ostateczny. Na cokole w języku łacińskim i niemieckim wypisane są wersety Pisma św. odnoszące się do miłosierdzia oraz w polu owalnym wierszowana zachęta do ofiarności na biednych wraz z obietnicą, że Chrystus wynagrodzi ją z wielkorotnością w życiu doczesnym i wiecznym. Obraz centralny namalowany jest farbami olejnymi na desce U dołu obrazu leży kobieta. Wspiera się na prawej ręce, w której trzyma krzyż. Przy jej nogach na kępie trawy leży Biblia. W lewej ręce trzyma złocisty kielich napełniony winem. Na przepasujšcej jš szarfie widnieje napis: Fides. Jest to zatem personifikacja Wiary. Z jej serca wyrasta korzeń drzewa, z rosochatą koroną o niezwykłym wyglądzie. Daje ona oparcie dla alegorii Miłosierdzia, którą jest młoda kobieta z dzieckiem na prawym ramieniu i z czwórkę nieco starszych dzieci u stóp. Na szarfie widnieje napis: Charitas es!. Tłem dla jej głowy jest niezwykła jasność, promieniująca jak Słońce, w niej zaś tetragram Jahve. Po lewej stronie Miłosierdzia znajduje się dwoje dzieci: jasnowłosa dziewczynka: Zgoda i chłopiec: Pokój. Pod jego lewą ręką na gałęzi widoczny jest niedźwiadek. Miłosierdzie z zadowoleniem spogląda na przyjazną parę dzieci, która bawi się jak dwa niedźwiadki. Po przeciwnej stronie dziewczynka złośliwie straszy chłopca nastroszonym kotem. Jest to Niezgoda. Chłopiec na drewnianym koniku to uosobienie wojny (beHum). Usiłuje on schronić się pod obszernym płaszczem Miłosierdzia. Spod serca Miłosierdzia wyrasta gruby konar drzewa, z którego rozwidlają się gałęzie, tworząc symetrycznie rozmieszczone medaliony. Pędy gałęzi są przycięte i związane po dwa. Oznacza to, że drzewo Miłosierdzia jest starannie pielęgnowane, a nie rosnące dziko. Medaliony zawierają malowane sceny ilustrujące siedem uczynków miłosiernych co do ciała. Pięć scen rozgrywa się w otwartym krajobrazie, dwie we wnętrzach. Wypełniają je ludzie potrzebujący pomocy oraz okazujący miłosierdzie. W każdej ze scen wśród potrzebujących pomocy pojawia się Chrystus. Po prawej stronie Miłosierdzie pierwszy medalion u ,dołu ilustruje: Głodnych nakarmić, następne to: Spragnionych napoić, Nagich przyodziać, Chorym pomagać, Więźniów odwiedzać Podróżnych w dom przyjąć i ostatni Umarłych pogrzebać. Tablicę wieńczy malowidło na desce o półkolistym wykroju, przedstawiające Sąd Ostateczny. Pod Chrystusem zasiadającym na łuku tęczy w otoczeniu Najśw. Marii Panny i apostołów, znajduje się św. Michał Archanioł, jako pasterz anielski z widłami rozdzielający owce od kozłów. Oba obrazy ujęte są dekoracyjną późnorenesansową ramą. W obramieniu Uczynków Miłosierdzia zwraca uwagę motyw winnej latorośli, dwa ucha, dwie głowy ludzkie i dwie ptasie. Natomiast rama uimująca Sąd Ostateczny zdobiona jest dwoma uchami z lwimi maskami. Gdańską Tablicę Jałmuźniczą cechuje płaszczyznowość, aprzestrzenność, symetria oraz horror vacui, czyli tendencja do zapełniania przestrzeni mnóstwem detali. Zgodnie z inskrypcją, złoźenie ofiary do stojącej pod Tablicą skarbony, było równoznaczne ze spełnieniem dobrego uczynku. Przełoźeni Skarbu Kościelnego datki te przeznaczali na utrzymanie przytułków, szkół i szpitali dla biednych, zaopatrzenie ubogich w niezbędną odzież oraz opłacenie usług pogrzebowych, zgodnie z tym co zobrazowano na medalionach. Na ścianie zakrystii znajduje się epitafium rodziny von Kempen $. Powstało ono na przełomie XVI/XVII wieku a wykonano z piaskowca.

Ks. Infułat Stanisław Bogdanowicz

Używamy plików cookies Ta witryna korzysta z plików cookies w celu realizacji usług i zgodnie z Polityką Prywatności i plików Cookies .
Korzystanie z niniejszej witryny internetowej bez zmiany ustawień jest równoznaczne ze zgodą użytkownika na stosowanie plików Cookies. Zrozumiałem i akceptuję.
90 0.028390884399414